№ 55-3: ОБРАЗОВАНИЕ И НАУКА В XXI ВЕКЕ, Октябрь, 2024
Научно-образовательные статьи

ҲОЗИРГИ ХИТОЙ ТИЛИ ОТ СЎЗ ТУРКУМИГА ОИД СЎЗЛАРДА КОНВЕРСИЯ

Опубликован 17.10.2024

Ключевые слова

  • конверсия,
  • субстанцивация,
  • аффикс,
  • инфикс,
  • перфикс,
  • интерфикс,
  • адвербализация,
  • вербализация,
  • адъективация,
  • транспозиция
  • ...Больше
    Меньше

Как цитировать

С.А. Хашимова. (2024). ҲОЗИРГИ ХИТОЙ ТИЛИ ОТ СЎЗ ТУРКУМИГА ОИД СЎЗЛАРДА КОНВЕРСИЯ. ОБРАЗОВАНИЕ И НАУКА В XXI ВЕКЕ, 55-3. https://mpcareer-google.ru/index.php/journal/article/view/408

Аннотация

мазкур мақола ҳозирги хитой тилида конверсия ёрдамида ҳосил бўладиган лексик бирликларнинг парадигмасига бағишланган, бунда сўзларнинг асоси сифатида от туркумига оид сўзлар хизмат қилади. Тилшуносликда конверсия транспозициянинг кўринишидан биридир. Агар транспозиция лексик-морфологик ўзгариш билан боғлиқ бўлса ва бунинг натижасида олдин лексик бирликка хос бўлмаган сўз ўзгариш парадигмаси вужудга келса, бошқа синтактик белгилар намоён бўлса - бу хилдаги транспозиция морфологик транспозиция  ёки конверсия деб аталади. Конверсия турли хил дунё тилларида кенг тарқалган, бунда мазкур ҳодиса а) қайси сўз туркумларини ўзаро боғлаши ва деривацияни қайси турига таяниши, б) конверсия натижасида қандай морфологик парадигмалар ҳосил бўлиши билан боғлиқ бўлади. Конверсия натижасида ҳосил бўлган сўзлар ўхшаш негизларга эга, аммо шакллари билан фарқ қилади. Турли тилларда конверсиянинг семантик моделлари тўғрисидаги савол ҳали етарлича ўрганилмаган. Ушбу мақолада ҳозирги хитой тили от сўз туркумига оид сўзларда конверсия ҳодисасининг қуйидаги шакллари мавжудлиги аниқланди, булар: [от→ҳисоб сўз], [от→сифат], [от→равиш], [от→феъл], [от→сифат→феъл→равиш]. Ҳозирги хитой тилида конверсиянинг субстанцивация кўринишидан ташқари адвербализация, вербализация ва адъктивизация кўринишлари ҳам кенг тарқалган. Конверсияни кенг тарқалган ҳодисалардан бири бўлишига қарамасдан, мазкур ҳодиса хитой тили грамматикасига, сўз ясалишига оид бўлган куплаб ўқув дарслик, қўлланма ва илмий асарларда тилга олинганлигига қарамасдан мазкур ҳодиса алоҳида ракурс сифатида кўриб чиқилмаган. Изланишларимиз натижасида айтиш мумкин-ки, конверсия ҳозирги хитой тили лексикасини бойишига хизмат қилади ва алоҳида тадқиқ қилиниши лозим бўлган мавзулардан бири бўлиб ҳисобланади.   

Библиографические ссылки

  1. G‘aniyev, A. S., and A. V. Devyatkin. "ABU RAYKHAN BERUNI, A DICTIONARY SCIENTIST." Open Access Repository 10.8 (2024): 5-8.
  2. Девяткин, А. В. "ОПЫТ КИТАЯ В КОНСТИТУЦИОННО-ПРАВОВОМ РЕГУЛИРОВАНИИ." республика илмий-амалий конференция. 2021.
  3. Хашимова, Сабохат Абдуллаевна. "ҲОЗИРГИ ХИТОЙ ТИЛИ СИФАТЛАРДА КОНВЕРСИЯ ҲОДИСАСИ." МЕЖДУНАРОДНЫЙ ЖУРНАЛ ИСКУССТВО СЛОВА 3.2 (2020).
  4. Omonov, Qudrat, et al. "THE STANDARDS OF FORMAL WRITING STYLE AND THEIR CHOOSING." SPAST Abstracts 2.02 (2023).
  5. Хашимова, С. А. "Хрзирги хитой тилида редупликация, аффиксация ва конверсия." Т.: Ёш куч 320 (2020).
  6. Kamila, Gulamjanova, Rustamova Jamila, and S. A. Hashimova. "SEMANTIC MODELS FOR THE FORMATION OF VERBS FROM NOUNS BY CONVERSION IN ENGLISH." Новости образования: исследование в XXI веке 1.9 (2023): 705-710.
  7. Khashimova, S. A. "Chinese grammar." (2012).
  8. Nasirova, Saodat A. "POLITICAL INSTITUTIONALIZATION OF ANCIENT CHINA: HISTORICAL ANALYSIS OF THE TERMS OF THE LOCAL POLITICAL SYSTEM OF ANCIENT CHINA." European International Journal of Multidisciplinary Research and Management Studies 2.08 (2022): 51-56.
  9. Nasirova, S. A. "Religious affairs management system in ancient China (linguistic analysis in Diachronic aspect)." Builders Of The Future 2.02 (2022): 288-297.
  10. Насирова, Саодат Абдуллаевна. "СИСТЕМА ТИТУЛОВ В ДРЕВНЕМ КИТАЕ." Oriental renaissance: Innovative, educational, natural and social sciences 2.2 (2022): 93-98.
  11. Валиева, Ноиба, and Саодат Насирова. "СТАНОВЛЕНИЕ ГОСТИНИЧНОГО ХОЗЯЙСТВА В КИТАЕ." Oriental renaissance: Innovative, educational, natural and social sciences 3.2 (2023): 397-404.
  12. Xaydarovna, Rashidova Munavvar, and Namozova Dilnoza Berdimurotovna. "Teaching technical subjects through English." Ўзбекистонда миллий тадқиқотлар: даврий анжуманлар 10 (2022).
  13. Намозова, Дилноза Бердимуротовна. "Peculiarities of phonetic competence development in conditions of artificial multilingualism." инновации в педагогике и психологии 4.1 (2021).
  14. Rashidova, M. X. "INSTRUCTIONAL SCAFFOLDING TO IMPROVE LEARNING. Innovative Development in Educational Activities, 2 (7), 135–140." (2023).
  15. Булычева, М. Ф. "ФУНКЦИОНAЛЬНAЯ РОЛЬ, СОДЕРЖAНИЕ И ХAРAКТЕР НAГЛЯДНЫХ СРЕДСТВ НA ЗAНЯТИЯХ ПО ЯЗЫКУ." ОБРАЗОВАНИЕ И НАУКА В XXI ВЕКЕ 54-4 (2024).
  16. Булычева, М. Ф. "РАЗВИТИЕ НАВЫКОВ САМОСТОЯТЕЛЬНОЙ РАБОТЫ ДЛЯ УЛУЧШЕНИЯ НАВЫКОВ ГОВОРЕНИЯ В РУССКОМ ЯЗЫКЕ." ОБРАЗОВАНИЕ И НАУКА В XXI ВЕКЕ 54-4 (2024).
  17. Булычева, М. Ф. "ОДИН ИЗ ИНТЕРЕСНЫХ МЕТОДОВ В ПРЕПОДAВAНИИ ИНОСТРAННОГО ЯЗЫКA." ОБРАЗОВАНИЕ И НАУКА В XXI ВЕКЕ 54-4 (2024).
  18. Эгамбердиева, Г. М. "О хорезмских сказках, записанных АН Самойловичем." Polish Journal of Science 36-2 (2021): 52-54.
  19. Эгамбердиева, Г. М. "Своеобразие концовки в сказках и дастанах." Интернет-пространство как вызов научному сообществу XXI века 1 (2021): 113-116.
  20. Shirinova, N. "ORGANIZATION OF THE ENGLISH TEACHING PROCESS." Irrigatsiya va Meliоratsiya 2 (2018): 61-64.
  21. Shirinova, Nargiza. "USING GAMES IN TEACHING ENGLISH VOCABULARY FOR STUDENTS OF ENGINEERING." Irrigatsiya va Meliоratsiya 3 (2018): 89-92.
  22. Ширинова, Н. Д. "Инглиз тили дарсларида академик лицей ўқувчиларининг билиш фаоллигини ошириш: Дисс.… пед. фанл. ном." (2006).
  23. Дарвишова, Гулчехра Кенжабаевна. "По Педагогическом Мастерстве Учителя Иностранного Языка В Процессе Урока." Central Asian Journal of Literature, Philosophy and Culture 3.10 (2022): 122-125.
  24. Kenjabayevna, Darvishova Gulchehra. "The issues of gender, equality and moral problems in the novel “jane eyre” by charlotte bronte." ACADEMICIA: An International Multidisciplinary Research Journal 12.5 (2022): 731-735.
  25. Дарвишова, Гулчехра Кенжабаевна. "THE ISSUES OF WOMEN AND SOCIETY IN THE NOVELS OF CHARLOTTE BRONTE." МЕЖДУНАРОДНЫЙ ЖУРНАЛ ИСКУССТВО СЛОВА 4.4 (2021).
  26. Iskandarovna, K. G., and D. G. Kenjabayevna. "The means of image" woman" in the literary world of charlotte bronte." Journal of Critical Reviews 7.12 (2020): 136-139.
  27. Kenjabayevna, Darvishova Gulchehra. "GRAMMATIK MATЕRIALLARNI TANLASHNING ROLI." Лучшие интеллектуальные исследования 15.1 (2024): 150-154.
  28. Дарвишова, Гулчехра Кенжабаевна. "ШАРЛОТТА БРОНТЕНИНГ ЎЗИГА ХОС ИҚТИДОРИ." Лучшие интеллектуальные исследования 14.4 (2024): 193-196.
  29. Kenjabayevna, Darvishova Gulchehra. "“JANE EYRE” ROMANIDA TASVIRLANGAN AXLOQIY MUAMMO, GENDER VA TENGLIK MASALALARI." Journal of new century innovations 44.2 (2024): 86-90.
  30. Kenjabayevna, Darvishova Gulchehra. "A CREATIVE POWER OF CHARLOTTE BRONTE IN THE VICTORIAN ERA." ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ 35.8 (2023): 117-120.
  31. АТАЕВА, Рануша Рашидовна. "Словообразовательное гнездо как комплексная единица словообразовательной системы русского языка." Иностранные языки в Узбекистане 1 (2019): 33-45.
  32. Атаева, Рануша Рашидовна. "СОВРЕМЕННЫЕ КОНЦЕПЦИИ ЛИНГВИСТИЧЕСКОГО ГНЕЗДА." Ответственный редактор (2022): 34.
  33. Атаева, Р. Р. "ТИПЫ ЯЗЫКОВЫХ ЕДИНИЦ, ПРЕДСТАВЛЯЮЩИХ В ТЕКСТЕ РОМАНА АС ПУШКИНА «ЕВГЕНИЙ ОНЕГИН» СРЕДСТВА ЛЮБОВНОГО ЛЕКСИКОНА." Oriental renaissance: Innovative, educational, natural and social sciences 2.Special Issue 26 (2022): 642-646.
  34. Mengliyeva, S. S. "SOHAVIY TERMINLARNING LISONIY XUSUSIYATLARI." Innovative Development in Educational Activities 2.19 (2023): 293-300.
  35. Mengliyeva, S. S. "THE PURPOSE OF TEАCHING А FOREIGN LАNGUАGE IN NON-SPECIАLIZED HIGHER EDUCАTION INSTITUTIONS." ОБРАЗОВАНИЕ И НАУКА В XXI ВЕКЕ 54-4 (2024).