Опубликован 04.04.2026
Ключевые слова
- tishli g‘ildirak, qirindi, chiqindilar, CNC texnologiya, optimallashtirish, zagotovka, qayta ishlash
Как цитировать
Аннотация
Mazkur maqolada mashinasozlik sanoatida keng qo‘llaniladigan tishli g‘ildiraklarni ishlab chiqarish jarayonida yuzaga keladigan chiqindilar miqdorini kamaytirishning nazariy asoslari tahlil qilinadi. Tishli g‘ildiraklar ishlab chiqarishda metallga mexanik ishlov berish jarayonlari — frezalash, yo‘nish, silliqlash kabi operatsiyalar natijasida katta hajmda qirindi hosil bo‘ladi. Ushbu chiqindilar ishlab chiqarish samaradorligini pasaytiradi hamda resurslardan oqilona foydalanishga to‘sqinlik qiladi. Maqolada chiqindilarni kamaytirishning asosiy yo‘nalishlari sifatida texnologik jarayonlarni optimallashtirish, zamonaviy CNC dastgohlaridan foydalanish, zagotovka shaklini ratsional tanlash, kam chiqindili va chiqindisiz texnologiyalarni joriy etish masalalari ilmiy jihatdan asoslab berilgan. Shuningdek, ishlab chiqarishda qayta ishlash tizimlarini qo‘llash orqali materiallardan samarali foydalanish imkoniyatlari ko‘rsatib o‘tilgan. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, ilg‘or texnologiyalarni joriy etish va ishlab chiqarish jarayonlarini ilmiy asosda tashkil etish orqali chiqindilar miqdorini sezilarli darajada kamaytirish mumkin. Bu esa iqtisodiy samaradorlikni oshirish bilan birga ekologik barqarorlikni ta’minlashga xizmat qiladi.
Библиографические ссылки
- Zamonaviy mashinasozlik bo‘yicha ilmiy maqolalar to‘plami. – 2018–2023.
- Rasulov B.R. Metallarga ishlov berish texnologiyasi. – Toshkent: Fan, 2019.
- Karimov A.A. Mashinasozlik texnologiyasi asoslari. – Toshkent: Fan, 2020.
- Boothroyd G., Dewhurst P. Design for Assembly: Concepts and Applications. – CRC Press, 2017.
- Taylor F.W. On the Art of Cutting Metals. – New York: Macmillan, 1907.
- Groover M.P. Fundamentals of Modern Manufacturing. – Wiley, 2020.