№ 75-4 (том 2): ОБРАЗОВАНИЕ И НАУКА В XXI ВЕКЕ, Июнь, 2026
Научно-образовательные статьи

ZAMONAVIY TEATR BOSHQARUVIDA MARKETING VA PR TEXNOLOGIYALARIDAN FOYDALANISH

PDF
  • Sayfiddinova Kamola Qaxramon qizi
Sayfiddinova Kamola Qaxramon qizi
Yunus Rajabiy nomidagi O‘zbek milliy musiqa san’ati instituti

Опубликован 03.07.2026

Ключевые слова

  • teatr menejmenti, teatr marketingi, PR texnologiyalari, madaniy kommunikatsiya, auditoriya segmentatsiyasi, tomoshabinlar sodiqligi, raqamli marketing, ijtimoiy tarmoqlar, elektron chipta, teatr brendi, repertuar siyosati, madaniyat menejmenti, ijodiy iqtisodiyot, audience development, teatr imiji.

Как цитировать

K. Q. Sayfiddinova. (2026). ZAMONAVIY TEATR BOSHQARUVIDA MARKETING VA PR TEXNOLOGIYALARIDAN FOYDALANISH. ОБРАЗОВАНИЕ И НАУКА В XXI ВЕКЕ, 75-4 (том 2). https://mpcareer-google.ru/index.php/journal/article/view/5920

Аннотация

ushbu maqolada zamonaviy teatr boshqaruvi tizimida marketing va PR texnologiyalaridan foydalanishning ilmiy-nazariy hamda amaliy jihatlari tahlil qilinadi. Tadqiqotda teatr muassasalarining nafaqat ijodiy, balki ijtimoiy, kommunikativ va iqtisodiy institut sifatidagi vazifalari ochib beriladi. Maqolada O‘zbekiston teatrlarida tomoshabinlar auditoriyasini kengaytirish, repertuar siyosatini samarali targ‘ib qilish va madaniy xizmatlar sifatini oshirishda marketing yondashuvlarining ahamiyati asoslanadi. Zamonaviy teatr menejmentida PR texnologiyalari teatrning jamoatchilik bilan aloqalarini mustahkamlash, ijobiy imijini shakllantirish va ijtimoiy ishonchni kuchaytirish vositasi sifatida ko‘rib chiqiladi. Tadqiqotda raqamli marketing, ijtimoiy tarmoqlar, elektron chipta savdosi, auditoriya segmentatsiyasi, brend kommunikatsiyasi va madaniy PR amaliyotlari teatr boshqaruvining muhim tarkibiy qismlari sifatida baholanadi. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 22-noyabrdagi PQ-399-son qarori teatrlarning jamiyat madaniy hayotidagi rolini oshirish va ularning faoliyatini qo‘llab-quvvatlashda muhim huquqiy asos sifatida tahlil qilinadi. Maqolada 2024-yilda teatrlarda 10 479 ta spektakl namoyish etilgani va 3,6 million tomoshabin qamrab olingani teatr marketingi uchun muhim statistik asos sifatida talqin qilinadi. Tadqiqot metodologiyasi sifatida tizimli tahlil, qiyosiy yondashuv, normativ-huquqiy hujjatlar tahlili va madaniyat menejmenti nazariyalaridan foydalanildi. Natijalar teatr boshqaruvida marketing va PR texnologiyalarining izchil joriy etilishi tomoshabinlar sodiqligi, moliyaviy barqarorlik va madaniy ta’sirchanlikni kuchaytirishini ko‘rsatadi. Maqolada teatrlar uchun auditoriya bilan ishlash, raqamli kommunikatsiya strategiyasi va imij siyosatini takomillashtirish bo‘yicha amaliy takliflar ishlab chiqilgan. Xulosa qismida teatr boshqaruvida marketing va PR alohida yordamchi vosita emas, balki strategik boshqaruv mexanizmi sifatida qaralishi lozimligi asoslanadi. Tadqiqot natijalari madaniyat muassasalari rahbarlari, teatr menejerlari, PR mutaxassislari va san’atshunoslik yo‘nalishida ilmiy izlanish olib borayotgan tadqiqotchilar uchun amaliy ahamiyatga ega.

PDF

Библиографические ссылки

  1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 22-noyabrdagi PQ-399-son “Teatrlarning jamiyat madaniy hayotidagi ahamiyatini oshirish va ular faoliyatini yanada qo‘llab-quvvatlash chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qarori. – Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 2024.
  2. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 18-apreldagi 329-son “Davlat teatrlari va konsert-tomosha muassasalari faoliyatini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qarori. – Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 2019.
  3. O‘zbekiston Respublikasi Madaniyat vazirligi. 2024-yilda amalga oshirilgan ishlar bo‘yicha rasmiy axborot. – Toshkent, 2025.
  4. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 2-fevraldagi PQ-112-son “Madaniyat va san’at sohasini yanada rivojlantirishga doir qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi qarori. – Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 2022.
  5. Kotler P., Scheff J. Standing Room Only: Strategies for Marketing the Performing Arts. – Boston: Harvard Business School Press, 1997. – 560 p.
  6. Bernstein J.S. Arts Marketing Insights: The Dynamics of Building and Retaining Performing Arts Audiences. – San Francisco: Jossey-Bass, 2007. – 320 p.
  7. Bollo A., Da Milano C., Gariboldi A., Torch C. Study on Audience Development: How to Place Audiences at the Centre of Cultural Organisations. – Brussels: European Commission, 2017. – 96 p.
  8. Colbert F. Marketing Culture and the Arts. – Montreal: HEC Montréal, 2014. – 288 p.
  9. UNESCO. Culture and Digital Technologies. – Paris: UNESCO, 2026.
  10. UNESCO. Cultural and Creative Industries. – Paris: UNESCO, 2026.
  11. Walmsley B. From arts marketing to audience enrichment: How digital engagement can deepen and democratize artistic exchange with audiences // Poetics. – 2016. – Vol. 58. – P. 66–78.
  12. Peretti P., Cauli L. Digital marketing in art organizations: the use of online platforms to effectively engage with consumers. The case of the Piccolo Theatre of Milan. – Paris: Marketing Trends Congress, 2013.
  13. Diggle K. Arts Marketing. – London: Rhinegold Publishing, 1994. – 245 p.
  14. Fill C. Marketing Communications: Brands, Experiences and Participation. – Harlow: Pearson Education, 2013. – 820 p.
  15. Cornelissen J. Corporate Communication: A Guide to Theory and Practice. – London: SAGE Publications, 2020. – 336 p.
  16. Black G. The Engaging Museum: Developing Museums for Visitor Involvement. – London: Routledge, 2005. – 320 p.
  17. Byrnes W.J. Management and the Arts. – New York: Routledge, 2014. – 496 p.
  18. O‘zbekiston Respublikasi Madaniyat vazirligi rasmiy axborot resurslari. Teatr va sirk yo‘nalishidagi faoliyat natijalari. – Toshkent, 2025.