№ 76-3 (том 1): ОБРАЗОВАНИЕ И НАУКА В XXI ВЕКЕ, Июль, 2026
Научно-образовательные статьи

AZƏRBAYCANIN TRANZIT IMKANLARININ GENIŞLƏNDIRILMƏSINDƏ ZƏNGƏZUR DƏHLIZININ ROLU

PDF
  • Aзиев Ядулла Гасан оглы ,
  • Маммадова Гюльшан Нуреддин кызы,
  • Алиев Асаф Асиф оглы
Aзиев Ядулла Гасан оглы
Нахчыванский Государственный Университет
Маммадова Гюльшан Нуреддин кызы
Нахчыванский Государственный Университет
Алиев Асаф Асиф оглы
Нахчыванский Государственный Университет

Опубликован 24.07.2026

Ключевые слова

  • Zəngəzur dəhlizi, tranzit, logistika, beynəlxalq daşımalar, nəqliyyat strategiyası

Как цитировать

Я. Г. Aзиев, Г. Н. Маммадова, & А. А. Алиев. (2026). AZƏRBAYCANIN TRANZIT IMKANLARININ GENIŞLƏNDIRILMƏSINDƏ ZƏNGƏZUR DƏHLIZININ ROLU. ОБРАЗОВАНИЕ И НАУКА В XXI ВЕКЕ, 76-3 (том 1). https://mpcareer-google.ru/index.php/journal/article/view/5953

Аннотация

Zəngəzur dəhlizi XXI əsrin geoiqtisadi və nəqliyyat sistemində mühüm strateji layihələrdən biri kimi qiymətləndirilir. Azərbaycanın tranzit-logistika imkanlarının genişləndirilməsində bu dəhlizin rolu çoxşaxəlidir və həm regional, həm də beynəlxalq əhəmiyyət daşıyır. İlk növbədə, dəhlizin istifadəyə verilməsi Azərbaycanı Naxçıvan Muxtar Respublikası ilə birləşdirəcək, ölkənin daxili nəqliyyat inteqrasiyasını təmin edəcəkdir. Bununla yanaşı, Orta Asiya ölkələrindən Türkiyə və Avropa istiqamətində yükdaşımaların daha qısa və sərfəli marşrut üzrə həyata keçirilməsi mümkün olacaqdır.

Dəhliz yalnız nəqliyyat əlaqələrinin gücləndirilməsi baxımından deyil, həm də iqtisadi səmərəlilik nöqteyi-nəzərindən əhəmiyyətlidir. Multimodal daşımaların təşkili, logistika xərclərinin azaldılması, daşımaların sürətinin artırılması və rəqəmsal idarəetmə sistemlərinin tətbiqi bu layihənin əsas üstünlüklərindən sayılır. Zəngəzur dəhlizi həmçinin enerji resurslarının daşınması, yeni kəmərlərin çəkilməsi və regionun enerji təhlükəsizliyinin təmin olunması üçün də strateji imkanlar açır.

Regional əməkdaşlıq kontekstində isə dəhliz Türk Dövlətləri Təşkilatının iqtisadi inteqrasiyasına, Avropa–Asiya nəqliyyat əlaqələrinin səmərəliliyinə və Cənubi Qafqazda geoiqtisadi sabitliyin möhkəmlənməsinə töhfə verə bilər. Azərbaycan bu dəhliz vasitəsilə beynəlxalq tranzit mərkəzinə çevrilmə perspektivinə sahibdir. Bundan əlavə, layihənin reallaşması ölkənin milli nəqliyyat strategiyasının dayanıqlı inkişaf hədəflərinə tam uyğun gəlir.

Nəticə etibarilə, Zəngəzur dəhlizi Azərbaycanın tranzit imkanlarını genişləndirməklə yanaşı, ölkənin iqtisadi, siyasi və logistik mövqeyini gücləndirən, eyni zamanda regionda əməkdaşlıq və inteqrasiya üçün yeni imkanlar açan strateji nəqliyyat layihəsidir.

PDF

Библиографические ссылки

  1. Aзиев, Я., Ахундова, Г., & Мамедова, У. (2024). Особенности перевозки негабаритных грузов автомобильным транспортом. Scientific Collection «InterConf+», (42), 519-525.
  2. Kamalov, R. (2022). “Zəngəzur dəhlizi və Cənubi Qafqazın geoiqtisadi mənzərəsi.” Regional Araşdırmalar Jurnalı, 5(2), 45–57.
  3. Алиев, А. А., & Велиев, С. М. (2024). ТРАНСПОРТ И ЭКОЛОГИЧЕСКИЕ ПРОБЛЕМЫ. Мировая наука, (4 (85)), 40-49.
  4. Məmmədov, A. (2023). Enerji təhlükəsizliyi və nəqliyyat dəhlizləri. Bakı: Təhsil Nəşriyyatı.
  5. Aliyev, A., Haziyev, Y., Valiyev, S., & Aliyev, S. (2024). Transport and Environmental Problems. Scientific Work, 18(5), 20-26.
  6. Ядулла, Г., & Мамедова, У. (2023). Влияние железнодорожного транспорта на окружающую среду и пути их решения. Scientific Collection «InterConf», (181), 390-395.
  7. Heydarov, T. (2020). Azərbaycan və Orta Dəhliz: Tranzit imkanlarının genişlənməsi. Bakı: Azərbaycan Nəqliyyat Jurnalı, 3(1), 12–28.
  8. Mahmudova, S. V., Haziyev, Y. H., & Ajdarova, N. J. (2025). Digitalization of Transport Systems as a Driver of Azerbaijan’s Economic Transformation. International Journal on Technical and Physical Problems of Engineering (IJTPE), 17(4), 298.
  9. Оглы, A. Я. Г., & Мамедов, Ф. И. (2024). Роль автомобильного транспорта в военной логистике. IN SITU, (5), 14-17.
  10. Huseynov, N. (2020). Geopolitical and geoeconomic implications of the Zangezur corridor. Caspian Policy Review, 4(3), 55–70.
  11. Азиев, Я. Г. О. (2024). ОСОБЕННОСТИ ПЕРЕВОЗКИ ХРУПКИХ ГРУЗОВ: ИСКУССТВО ОБЕСПЕЧЕНИЯ БЕЗОПАСНОСТИ И НАДЕЖНОСТИ. Universum: технические науки, 3(3 (120)), 11-12.
  12. Rustamov, M. (2022). Digital logistics and transport optimization in Azerbaijan. Baku: Transport Innovations Journal, 2(4), 14–27.
  13. Aliyev, A., Haziyev, Y., Valiyev, S., & Aliyev, S. (2024). Nəqliyyat dəhlizləri və Azərbaycanın tranzit potensialı. Transport, 18(12/14), 19.
  14. Велиев, С. М. О. (2024). Цифровизация автотранспортной инфраструктуры. Форум молодых ученых, (4 (92)), 3-7.
  15. Оглы, A. Я. Г., & Мамедов, Ф. И. (2024). Роль железнодорожного транспорта в военной логистике. CETERIS PARIBUS, (5), 20-22.
  16. Азиев, Я. Г. О. (2024). ОСОБЕННОСТИ ПЕРЕВОЗКИ ХЛЕБА И ХЛЕБОБУЛОЧНЫХ ИЗДЕЛИЙ. Universum: технические науки, 5(4 (121)), 50-51.
  17. Farajov, A. (2021). Regional integration and economic development via transport corridors. Journal of Central Asian Studies, 9(1), 101–118.